*İZ BIRAKANLAR

Malcolm X

Paylaşmak İsterseniz.

20.yy’ın yetiştirdiği en önemli Müslüman önderlerden biri olan Malcolm X, 1925 yılında Nebraska’da doğmuş, 1965 yılında New York’ta esrarengiz bir şekilde şehit edilmiştir. Malcolm X, hayatını “Başımdan en az bir düzine insanın yaşayıp tecrübe edebileceği kadar olay geçti.” diyerek ifade ediyor. Önce ABD’de yaşayan Afro-Amerikalıların daha sonra tüm dünyadaki siyahilerin haklarını savunmak için mücadele etti ve İslam’ı tanımasıyla insan hakları savunucusu olma yolculuğu başladı. “İslam O’na bütün insanlığı, bir olan Allah’ın yarattığı tek bir aile olarak sevgiyle kucaklamayı öğretti.”

O’nun düşünceleri farklı safhalardan geçse de temelde değişmeyen özelliği, haksızlığa karşı sessiz kalmamasıydı. “Malcolm X’in süfli ve bencil bir hayat çizgisinden, bütün insanlık için sevgiyle dolu ve onların hakları için kendini mücadeleye adamış bir hayat çizgisine yükselişindeki temel neden, onun inanç ve düşüncelerini giderek artan bir şekilde İslam’ın yönlendirmesinde yatmaktadır.”

“İslam, kime kim tarafından ve nerede yapılırsa yapılsın haksızlığa ‘gerekli her yolla’ karşı koymayı emreder.”

Kitap, ilk bölüm hayatı, ikinci bölüm inancı ve üçüncü bölüm davası olmak üzere üç kısma ayrılmıştır.

Irkçı bir toplumda dünyaya gözlerini açan Malcolm, 7 kardeştir. Babası Earl Litte, baptist vaizidir ve beyaz ırkçılığa karşı siyahileri örgütlemeye çalışmaktadır. Haksızlıklara karşı mücadele eden din adamı Little’ın tramvay yolunda ölü olarak bulunmasıyla ailenin bütün yükü anne Louise’nin üzerine kalır. Ekonomik krizin de getirdiği zorluklara dayanamayan anne, akli dengesini yitirmeye başlar ve Malcolm X, ailesinin yanından alınarak bakıcı aileye verilir. 13 yaşında ailesinden alınan Malcolm, 17 yaşına kadar bakıcı ailenin yanında kalır. Okulda başarılı olsa da hocaları tarafından “zencisin” denilerek hayallerine sekte vurulması Malcolm X’in okuldan soğumasına neden olur. -Zaten en iyi okullarda okumak bile, zencileri, yapabilmelerine icazet verilen sınırlı meslek gruplarının dışına çıkaramazdı.-

Malcolm, okuldan da uzaklaşmasıyla, farklı arkadaşlıklar kurmaya başlar ve hayatını karanlığa sürükleyen yer altı dünyasına giriş yapar. Bulaşmadığı suç kalmayan Malcolm, hapishaneye girer ve burada yine ırkıyla ön planda olup insan dışı muamele görür. Bir şekilde kendini farklı hapishaneye aldırır; orada kitap okumaya ve postayla İngilizce dersleri almaya başlar.

Kardeşi, O’na yolladığı teselli mektubunda gittiği kilisenin cemaatinin kendisine dua edeceğini söyler. Malcolm, dine yabancılaşmıştır artık ve kardeşine cevap olarak hakaret dolu bir mektupla, onlardan dua istemediğini, yazar. Başka bir kardeşi de bir mektup ile “Elijah Muhammed’in önderliğini kabul edip Müslüman olursa hapisten kurtulacağını” yazar. Malcolm, bunun kendisini hapisten kurtaracak bir oyun olduğunu düşünerek konuya ilgi gösterir; Elijah Muhammed’in gönderdiği mektupla düşünceleri farklı bir boyuta geçer ve Müslüman olur. 6.5 yıl hapishane dönemini okul olarak değerlendirir ve kendini geliştirir.

Malcolm, Elijah Muhammed ile tanışıp İslam Milleti Hareketi’ne üye olunca kendisine “X” soyadı verilir. Yeni üyeler kazandırmak için yaptığı çalışmalarla başarılar elde eder. Mensubu olduğu grupta siyahilerin geri kalmasına beyazların sebep olduğu düşüncesi hakimdir. Malcom X, Elijah Muhammed’in önderliğindeki bu yapıdan gerek fikir ayrılıkları gerekse Elijah’ın uygunsuz gördüğü hareketlerinden dolayı ayrılır.

1964 yılında hacca giden ve bu vesileyle yeni bir bakış açısı kazanan Malcolm X, artık beyazların şeytan olduğunu savunmamakla birlikte, İslam’ın, ırklar arasındaki kardeşliği temin ettiğini de görmüştür. “Cidde’de dünyanın her tarafından hac yapmaya gelen binlerce insanın ırk ayrımı yapmaksızın kardeşçe muamelesi Malcolm X’i çok etkiler. Malcolm X hayatında ilk defa abdest alır ve namaz kılar.”

Uğradığı fikir ayrılığını hanımına şöyle yazar: “İnanamayacaksın ama tenleri beyazdan daha beyaz olan insanlarla aynı bardaktan su içtim ve aynı tabaktan yemek yedim. Hepimiz bir kardeştik. Ben artık ırkçı bir Müslüman değilim. Gerçek Peygamberimiz olan Hz. Muhammed ırkçılığı yasaklamıştır. “

Lideri olduğu Muslim Mosque’a gönderdiği ve aynı zamanda basına da dağıtılmasını istediği mektubun beni etkileyen bir cümlesi şöyledir:

“…Amerika’nın İslam’ı tanıması gerekir, çünkü Amerika’yı başındaki ırk belasından temelli olarak kurtarabilecek tek şey İslam dinidir.”

Malcolm, hapishanede Müslüman olmuştur ancak gerçek manada İslam’ı Hac yolculuğunda tanımıştır. “Delalet içindeki bir insan -farkında olmasa bile- hapishanededir. Buna karşılık İslam özgürlüktür. Hidayete eren insan, daha önce adeta bir hapishanede yaşadığını, o halden kurtulduktan sonra üzerinden kalkan ağırlıktan dolayı duyduğu hafiflikle hisseder.”

“Malcolm X hacdan döndükten sonra evrensel bir yaklaşımla faaliyetlerine devam etmeye karar vermiştir. İlk olarak Ehl-i Sünnet inancını yerleştirmek için çalışmaya başlar.”

“1965 yılında Malcolm’un, mülkiyeti İslam Milleti kuruluşuna ait olan evi bombalanarak yakılmıştır. Aile gece yarısı canlarını zor kurtarmıştır. Malcolm X, 1965 ‘de konuşma yaparken hanımı ve çocuklarının gözü önünde vurularak şehit edilmiştir.

Ölmeden önce, konferansa kendini dinlemeye gelen insanlara son sözü, Esselamu Aleyküm’dür; sözlük anlamıyla -barış üzerinize olsun!-”

Davası için mücadele edenlere Selam Olsun.


Kaynak: Malcolm X/ Recep Şentürk